Over adrenale vermoeidheid / burn-out

Je bent al moe als je uit bed komt en als je denkt aan de dag die voor je ligt heb je het gevoel alles niet aan te kunnen. Eerst maar een kop koffie om wakker te worden. Dan sleep je je naar je werk. Het moet maar je was liever in bed gebleven...

Deze vermoeidheid is er zomaar ingeslopen. Na een verkoudheid die wat lang duurde. Eerst dacht je nog dat het misschien bij het virus hoorde, maar dat moet na 5 maanden toch weg te zijn? Misschien heb je last van adrenale vermoeidheid ofwel: uitgeputte bijnieren.
Wat dat is lees je hieronder

Let op ; De klachten die hier besproken worden kunnen ook veroorzaakt worden door een ernstige ziekte zoals kanker. Raadpleeg altijd uw arts! Onderstaande is uitsluitend informatief bedoeld. Zie ook de disclaimer onderaan deze pagina.


Wat zijn de bijnieren en wat doen ze?
De bijnieren zijn twee klieren ter grootte van een walnoot die op de top van de nieren zitten. Zij produceren drie verschillende soorten hormonen
 1. stress hormonen zoals adrenaline en cortisol.
 2. hormonen die het metabolisme van mineralen in het bijzonder de natrium/kalium- balans beïnvloeden
 3. DHEA, (voorloper geslachtshormonen) Deze hormonen geven ons energie en lust voor het leven - en seks.

Wat is bijnieruitputting en wat zijn de oorzaken?
Het onvermogen van de bijnieren voldoende van deze hormonen aan te maken, vooral cortisol, waardoor een groot aantal klachten ontstaat.
Oorzaken van bijnieruitputting kunnen zijn (combinaties van)

• Gebrek aan slaap
• Jezelf voortdurend opjagen
  
• Slechte voedingskeuzes
  
• Het gebruik van stimulerende middelen als je moe bent (koffie, cola etc)
  
• Aanhoudende druk thuis of op het werk
  
• Een grote operatie
  
• Langdurige of herhaaldelijke luchtweginfecties (longontsteking, bronchitis)
  
• Werken in ploegendiensten, vaak overwerken, niet genoeg kunnen slapen.
  
• Ieder ernstig emotioneel trauma, zoals de dood van een geliefde.
  
• Mogelijk zwakke bijnieren vanaf de geboorte
  
• 
  

De fasen van bijnieruitputting
Er zijn drie fasen die de bijnieren ondergaan bij het omgaan met stress.
De eerste fase is verhoogde productie en afgifte van cortisol, het belangrijkste stresshormoon, en DHEA, de geslachtshormoon voorloper.
De niveaus gaan naar beneden wanneer de stress voorbij is.
Wanneer de bijnieren beginnen te verzwakken compenseren ze door het verminderen DHEA productie, omdat seks is veel minder belangrijk dan het omgaan met een onmiddellijke bedreiging.Je merkt dit o.a. door minder behoefte aan seks, en bij vrouwen ook toegenomen PMS en menopauze klachten.
In fase drie zijn de de bijnieren te zwak zijn om beide hormonen voldoende te produceren.
De afname van cortisol zorgt dan voor klachten met bloedsuiker (energie-instortingen), toegenomen allergie gevoeligheid, vermoeidheid en minder vermogen met druk en stress om te gaan.


Wat zijn de duidelijkste symptomen?

• ’s morgens moeilijk uit bed kunnen komen
• voortdurende vermoeidheid, niet uitgerust zijn na slapen
• na 18.00 uur en het avondeten begin je je pas levendig te voelen
• trek in zout of zoute voedingsmiddelen zoals chips.
• Langere tijd nodig om te herstellen na ziekte en inspanning
• Licht in je hoofd wanneer je snel opstaat
• Lichte depressiviteit, minder plezier in alles
• Minder goed geheugen, wazige gedachten, slecht kunnen concentreren

Hoe weet je of je bijnieruitputting hebt?
Een eenvoudige test voor vermoeide bijnieren
Er is een eenvoudige zelftest die gedaan kan worden met een zaklamp, een spiegel en een horloge met secondewijzer om te kijken of er sprake is van bijnieruitputting.
Ga voor een spiegel zitten in een verduisterde kamer. Je pupillen worden nu groter door het weinige licht. Schijn dan met de zaklamp zijdelings langs (dus niet in) een van beide pupillen, dit licht zorgt ervoor dat de pupil zich vernauwt. Als je bijnieren zwak zijn zal de pupil niet in staat zijn de vernauwing vast te houden en binnen 2 minuten zich weer verwijden. Deze verwijding zal ongeveer 30-45 seconden aanhouden.
Dit verminderde vermogen om de pupil samengetrokken te houden is bij alle matige en ernstige gevallen van bijnieruitputting aanwezig, maar niet bij alle milde gevallen.
Pas op met te felle zaklampen en ledlampjes!

Speekseltest;
Kijk op prohealth.nl bij  medical/endocrinologie.
let op; er zou op 4 verschillende tijden verspreid over de dag speeksel moeten worden getest, aangezien de DHEA en cortisol gehaltes in de loop van de dag erg kunnen variëren.

Kan mijn dokter dat ook testen?
Ja, dat kan. Maar de medische wereld kent hypoadrenia (lage bijnierfunctie) alleen als de ziekte van Addison.
De gemiddelde huisarts ziet de ziekte van Addison zeer zelden in zijn praktijk.
De meeste mensen met een uitgeputte bijnier zullen ook niet positief testen op de ziekte van Addison en zullen zelf actie moeten ondernemen om beter te worden.

Wat kun je zelf doen;

• Leefstijl veranderen;
• je energierovers vinden en uitschakelen, dit kunnen zijn; mensen, situaties en de manier waarop je denkt! Tip: Houd voor dat doel een dagboekje bij en noteer wie of wat je energieboosters zijn en wie/wat je energierovers.
• slapen, zorg dat je vóór 10.30 in bed ligt en slaap als het mogelijk is tot 9.00 uur 's ochtends.
• paar keer per dag even gaan liggen om te rusten, als dat mogelijk is
• lichamelijke oefening. Het is belangrijk dat het de spierspanning, longcapaciteit en lenigheid verhoogt en moet niet afmattend of competitief zijn.
• Bijvoorbeeld zwemmen, wandelen, nordic walking, yoga, tai chi, rekoefeningen, gewichten heffen, push ups en buikspieroefeningen.
• Beweeg in je eigen tempo, denk aan je grenzen en bouw langzaam op.

Voeding

Als je bijnieruitputting hebt is het tijdstip waarop je eet heel belangrijk. Omdat cortisol het bloedsuiker op goed niveau moet houden is het bij gebrek aan voldoende cortisol voor je lichaam moeilijk normale bloedsuikerwaarden te behouden. Als gevolg daarvan is er een neiging tot hypoglycemie. Mensen met bijnieruitputting hebben vaak de gewoonte voedingsmiddelen en dranken te kiezen die hen energie geven ten koste van de bijnieren zoals fastfood, cola of koffie. Ze leren dat vooral vetten energie geven voor langere tijd, maar de vetten in fastfood zijn de verkeerde vetten, de koolhydraten zijn vaak geraffineerd en de voedingswaarde is laag.
Op die manier onthouden ze hun lichaam nutriënten die nodig zijn voor een goede functie
en voor herstel. Daardoor worden de bijnieren steeds vermoeider.

Belangrijk: Tijden dat je moet eten:
Direct als je opstaat, omdat je lichaam de bloedsuikervoorraad weer moet aanvullen voor voldoende energie. Dan een vroege lunch, tussen 11.00 en 11.30, een voedende snack tussen 14.00 en 15.00 uur om je door de cortisoldip die meestal rond 16.00 uur optreed heen te helpen. Avondmaal tussen 17.00 en 18.00 uur en een voedende snack voor het slapen gaan. Dat voorkomt dat je onrustig slaapt door te weinig suikers in je bloed.

Wat moet je eten?
In het kort: Een volwaardige voeding met een lage glycemische lading ivm de neiging tot hypoglycemie. Genoeg eiwitten, de goede vetten, ongeraffineerde koolhydraten, groenten en voldoende fruit. Afwisseling van groeten, fruit, eiwitten en koolhydraten in je menu brengen.
Veel mensen met bijnieruitputting hebben te weinig maagzuur om voedsel met eiwit in de maag af te breken, je merkt dit aan winderigheid, een opgeblazen of zwaar gevoel in je maag na het eten van voedsel met veel eiwitten. In dat geval kun je spijsverteringsenzymen nemen met betaine, of een supplement wat betaine HCL bevat.

Supplementen
Vitamine C is waarschijnlijk het belangrijkste supplement wat je voor je bijnieren kunt innemen aangezien het voor de productie van alle bijnierhormonen van belang is en ook als antioxidant in de bijnierschors werkt. Verder is het van belang voor het immuunsysteem, wat bij bijnieruitputting vaak onder druk staat. De hoeveelheid verschilt van persoon tot persoon, als je teveel neemt zul je merken dat je diarree krijgt.
Doses van 2-4 gram per dag (2000-4000 mg) zijn bij bijnieruitputtingvaak nodig.
Je kunt dit het beste verspreid over de dag nemen in bijvoorbeeld 500 mg tabletten,
denk eraan dat als je hiermee stopt je moet afbouwen, aangezien er gewenning optreedt.

Vitamine E als gemixte tocoferole is belangrijk voor het neutraliseren van schadelijke vrije radicalen binnen de bijnieren. Het is ook nodig voor de aanmaak van de steroïde hormonen.

De B vitamines, als B complex genomen.Tijdelijk te nemen omdat sommige van de B vitamines zich kunnen gaan stapelen in je lichaam!

Ongeveer 400 mg magnesium, dit liefst samen met een licht zuur zoals appelsap, druiven of tomatensap innemen, s avonds vlak voor het slapen gaan. Ook andere mineralen en sporenelementen nemen beter op samen met een licht zuur voedingsmiddel of drinken!


Kruiden;
Zoethoutwortel; Dit kan cortisol op natuurlijke wijze verhogen, je kunt het het beste nemen als thee van zoethoutwortelstukjes. Ook kan het handig zijn een beetje drop op basis van zoethout achter de hand te hebben voor het geval je in een (bijnier)dip komt!
De zoethoutwortel blokkeert namelijk het omzetten van cortisol in cortison, waardoor je langere tijd meer cortisol in je bloed hebt. Altijd oppassen bij een hoge bloeddruk met zoethout en drop!

Ashwagandawortel en blad; Studies hebben aangetoond dat Ashwaganda cortisollevels op een normaal peil kan brengen, dat wil zeggen; verhogen als het te laag is en verlagen als het te hoog is. Het kruid is dan ook, net als ginseng, een adaptogeen.
Een adaptogeen is een stof die, die de lichaamsfunctie naar een meer normaal niveau helpt brengen.

Siberische ginsengwortel; (eleutherococcus senticosus)
Werkt als een adaptogeen, zie boven, en helpt de bloedsuikerspiegel normaliseren.
Ook verhoogt het de opname van verschillende B vitamines en vermindert het verlies van vitamine C. Het werkt tevens als een licht antidepressivum, kalmeert bij angst, bevordert de slaap en geeft een gevoel van welzijn.

Verder is gemberwortel een adaptogeen voor de bijnieren, dus ook verse gember of gemberthee is aanbevolen. Ook Ginkgoblad (ginkgo biloba) is goed voor de bijnieren en wel omdat het werkt als een krachtige antioxidant die de bijnieren, hersenen en lever tegen schadelijke stoffen beschermt.


De bijnier functie kan worden beïnvloed door de stress van ziekten, vooral infecties van de luchtwegen .De verbinding tussen de bijnieren en de longen is zo sterk dat een goede foetale long ontwikkeling afhangt van de aanwezigheid van voldoende hoeveelheden van de bijnier hormooncortisol. Periodieke ziekte, met name bronchitis, longontsteking of andere infecties van de luchtwegen, kan bijdragen tot vermoeiend uw bijnieren .Als dit het geval is, een doeltreffende ondersteuning van het immuunsysteem belangrijk.